بانک مرکزی در آخرین گزارشی که از اقتصاد ایران منتشر کرده تصویر ناخوشایندی را از فعالیت بخش های مختلف اقتصادی کشور در ماه های اخیر ارائه کرده است.

به نوشته اعتماد فعالیت های صنعتی به رغم تاکید مسوولان صنعتی کشور مبنی بر رو به راه بودن وضعیت صنعتی همچنان منفی است، ساخت وساز همچنان در رکود به سر می برد و سرمایه گذاری بخش خصوصی در این زمینه برای اولین بار در دولت احمدی نژاد (نهم و دهم) منفی شده و نزول ارزش صادرات غیرنفتی کشور هم شروع شده است.نماگرهای بانک مرکزی که در خصوص سه ماهه دوم سال ۱۳۸۸ منتشر شد (نماگر ۵۷)، به رغم آمارهای مقدماتی که هنوز برای سال ۱۳۸۷ ارائه نکرده، مانند رشد اقتصادی، آمارهای جالب توجه و قابل تاملی درباره دیگر بخش های اقتصادی کشور مانند جوازهای تاسیس واحدهای صنعتی داده است.

جواز تاسیس واحدهای صنعتی یکی از شاخص های مهم در اقتصاد است که آینده سرمایه گذاری و نگاه بخش خصوصی به این صنعت را نشان می دهد. آمار بانک مرکزی هرچند برای سه ماهه اول و سه ماهه دوم سال ۱۳۸۸ میزان صدور و ارزش سرمایه گذاری را مسکوت گذاشته و حتی شاخص تولید کارگاه های بزرگ صنعتی را از سه ماهه سوم سال ۱۳۸۷ به این طرف نیاورده، اما تعداد جوازهای صادرشده و میزان سرمایه گذاری سال ۱۳۸۷ را آورده است. بنا بر آمار بانک مرکزی در سال ۱۳۸۷ ، ۲۶ هزار و ۱۷۶ فقره جواز تاسیس صنعتی صادر شده که نسبت به سال ۱۳۸۶، ۷/۴۵ درصد کاهش داشته است. ارزش سرمایه گذاری مورد نیاز برای این تعداد جواز ۱۰۶ هزار میلیارد تومان بوده که نسبت به سال ۱۳۸۶ ، ۶/۳۳ درصد کاهش داشته است.

کاهش صدور جواز تاسیس برای واحدهای صنعتی در اصل بی رغبتی بخش خصوصی به تولید را نشان می دهد. همچنین بررسی ها نشان می دهد این کاهش بالاترین کاهش جواز تاسیس واحدهای صنعتی طی هشت سال گذشته است. در سال ۱۳۸۱ تعداد جوازهای تاسیس واحدهای صنعتی بالغ بر ۲۷ هزار و ۱۰۱ فقره بوده که آمار سال ۱۳۸۷ هم از این میزان پایین تر است. اما در خصوص ساخت وساز، آمارهای بانک مرکزی نشان می دهد هنوز ساخت وساز در رکود به سر می برد.

تعداد پروانه های ساختمانی صادرشده در مناطق شهری مهم ترین شاخص در نشان دادن رونق یا رکود ساخت وساز است. آمار سه ماهه دوم سال ۱۳۸۸ حاکی است که در این دوره ۲۹ هزار و ۴۴۹ فقره پروانه ساختمانی در کل مناطق شهری صادر شده که نسبت به دوره مشابه سال قبل ۵/۳۷ درصد کاهش داشته است. بیشترین کاهش در این زمینه به تهران برمی گردد که نسبت به دوره مشابه سال ۱۳۸۷ حدود ۶۵ درصد است. سرمایه گذاری بخش خصوصی در ساخت وساز یکی دیگر از شاخص های رونق اقتصادی است. آمار بانک مرکزی در این باره نشان می دهد که سرمایه گذاری بخش خصوصی در ساختمان های جدید مناطق شهری در سه ماهه دوم سال ۱۳۸۸ نسبت به دوره مشابه سال قبل حدود ۸/۸ درصد کاهش داشته است.

در سه ماهه دوم بالغ بر ۷۹ هزار و ۳۰۲ میلیارد ریال سرمایه گذاری در ساخت وساز – بر حسب مراحل ساخت – صورت گرفته است که سرمایه گذاری در ساختمان های شروع شده با ۲۱ درصد کاهش به ۲۱ هزار و ۱۳۶ میلیارد ریال، در ساختمان های نیمه تمام با ۱۰ درصد کاهش به ۴۱ هزار و ۶۵۷ میلیارد ریال و در ساختمان های تکمیل شده با ۲۰ درصد افزایش به ۱۶ هزار و ۵۰۹ میلیارد ریال رسیده است. صادرات کالا، اعم از نفتی و غیرنفتی، یکی دیگر از آمارهای بانک مرکزی است که نگاه به اقتصاد ایران را شامل می شود.

بنا بر آمار بانک مرکزی در شش ماهه اول امسال ۳۱ میلیارد و ۳۳۳ میلیون دلار نفت صادر شده که نسبت به شش ماهه اول سال ۱۳۸۷ که ۵۷ میلیارد و ۵۰۱ میلیون دلار نفت صادر شده بود حدود ۴۶ درصد کاهش نشان می دهد. صادرات غیرنفتی هم از این کاهش بی نصیب نبوده است. در شش ماهه امسال میزان صادرات کالای غیرنفتی بالغ بر ۹ میلیارد و ۱۶۱ میلیون دلار بود که این میزان نسبت به دوره مشابه پارسال هشت درصد کاهش داشته است. آمار بانک مرکزی نشان می دهد بیشترین کاهش به ماه تیر برمی گردد.در این ماه ارزش صادرات غیرنفتی با ۳۳ درصد کاهش نسبت به دوره مشابه پارسال به یک میلیارد و ۲۳۱ میلیون دلار رسید. کاهش ارزشی صادرات غیرنفتی در حالی صورت گرفته که ارزش وزنی آن رو به افزایش بوده است.